Hoefbevangenheid: een hormonale aandoening?

Heeft u zich wel eens afgevraagd waarom dat ene paard of pony steeds weer hoefbevangen wordt en de anderen uit dezelfde kudde niet? Naar deze vraag is de laatste jaren veel onderzoek gedaan en steeds meer wordt duidelijk. Het is niet alleen belangrijk om de hoefbevangenheid zelf te behandelen, maar juist ook de oorzaak: voorkomen is namelijk beter dan genezen!

Ontsteking van de lamellen

Hoefbevangenheid is een ontsteking van de lamellen (laminitis). De lamellen zijn een kwetsbaar onderdeel van de ondervoet die ervoor zorgen dat de hoornschoen stevig aan het hoefbeen vastzit. Door verstoring in de doorbloeding kunnen de lamellen gaan ontsteken. Bij zo’n ontsteking bestaat de kans dat de lamellen worden afgebroken en de hoornschoen loslaat. Hierdoor kan het hoefbeen ‘zakken’ en ‘kantelen’. In ernstige gevallen komt het hoefbeen door de zool naar buiten en moet de dierenarts het paard laten inslapen.

Meestal pijnlijk, maar niet altijd

Acute hoefbevangenheid is zeer pijnlijk en uiten zich in het naar voren plaatsen van de benen, ‘trippelen’, heel voorzicht lopen (‘op eieren’), helemaal niet meer willen lopen of zelfs alleen nog maar willen liggen. De hoeven zijn warmer dan normaal en is het ‘kloppen’ van bloedvaten in de kootholte vaak goed te voelen. Ook is het pijnlijk als er op de hoeven wordt getikt of als er met een speciale tang in wordt geknepen. In meer chronische gevallen herkent men de hoefbevangenheid aan de kenmerkende ringen op de hoefwand. Het paard is dan vaak minder of helemaal niet kreupel.

PPID en EMS: de grote boosdoeners

De verstoring van de hormoonbalans is de meest voorkomende oorzaak van hoefbevangenheid. Aandoeningen die voor zo’n verstoring van de hormoonhuishouding zorgen zijn pituitary pars intermedia dysfunction (PPID, ook wel de ziekte van Cushing genoemd) en het equine metabole syndroom (EMS). Vermoedelijk door een afwijkende suikerstofwisseling worden deze paarden of pony’s herhaaldelijk hoefbevangen. Dit gebeurt vaak na het grazen op een sappige weide of na het eten van krachtvoer.Uit enkele onderzoeken blijkt dat ongeveer 90% van de paarden met hoefbevangenheid lijden aan PPID of EMS1,2. Hiervan is PPID de meest voorkomende oorzaak bij het oudere paard of pony (>15 jaar). EMS zien we meer bij de iets jongere dieren. Dit betekent niet dat bij jongere paarden geen PPID voorkomt. Uit recent nog niet gepubliceerd Engels onderzoek blijkt dat bij een aanzienlijk deel van de paarden tussen de 10 tot 15 jaar met een geschiedenis van hoefbevangenheid PPID heeft.

Andere oorzaken van hoefbevangenheid zijn ziekten elders in het lichaam. Hierbij wordengifstoffen gevormd. Voorbeelden zijn: baarmoederontsteking als gevolg van achterblijvende nageboorte, diarree en ernstige longontsteking. Overbelasting van de voet kan ook een oorzaak zijn (b.v. door het niet willen belasten van een ernstige pijnlijk been aan de andere zijde, of door het lopen op een harde ondergrond).

Bel de dierenarts

Als een paard of pony aan de pijnlijke ernstige acute vorm van hoefbevangenhied lijdt, dan moet er direct actie worden ondernomen. Omdat de gevolgen groot kunnen zijn, is het consulteren van de dierenarts altijd noodzakelijk!

Een paar dingen kunt u alvast doen: loop niet met uw paard en zorg dat de voeten gekoeld worden. Paarden die hoefbevangen zijn willen de voeten graag ontlasten. Geef het paard daarom een plek waar hij kan liggen. De dierenarts zal medicijnen geven die de pijn en ontsteking remmen en soms ook medicijnen die de doorbloeding stimuleren.

Op zoek naar de oorzaak: bloedonderzoek

Bij hoefbevangenheid is het heel belangrijk om er samen met de dierenarts achter te komen wat de oorzaak is zodat deze ook behandeld kan worden. Een bloedonderzoek kan hierbij erg nuttig zijn. Ook wanneer uw paard geen acute aanval heeft, maar herhaaldelijk hoefbevangen is, kan bloedonderzoek extra informatie geven. PPID en EMS zijn met bloedonderzoek aan te tonen. Test op PPID en EMS en behandel deze aandoeningen zodat de kans op hoefbevangenheid kleiner wordt!

©Boehringer Ingelheim 2013. 1. Donaldson MT, Jorgensen AJ, Beech J. (2004) Evaluation of suspected pituitary pars intermedia dysfunction in horses with laminitis. Apr 1;224(7):1123-7. 2. Karikoski NP, Horn I, McGowan TW, McGowan CM. (2011) The prevalence of endocrinopathic laminitis among horses presented for laminitis at a first-opinion/referral equine hospital. Domest Anim Endocrinol. 2011 Oct;41(3):111-7

Inschrijven nieuwsbrief

Welke nieuwsbrief wilt u ontvangen?
Aanmelden

Walcheren
Oude Domburgseweg 33a
4356 CB  Oostkapelle
T 0118 - 633 803

Noord- en Zuid-Beveland
Karmijnstraat 19
4421 LC  Kapelle
T 0113 - 342 486

Schouwen-Duiveland
Grevelingenstraat 17
4301 XZ  Zierikzee
T 0111 - 412 180

Aanmelden nieuwsbrief

Uw aanmelding is succesvol.

U ontvangt voortaan de door uw geselecteerde nieuwsbrieven.

×

Aanmelden nieuwsbrief

Uw aanmelding is succesvol.

U was al bekend in het systeem: uw gewijzigde voorkeuren zijn opgeslagen.

×

Aanmelden nieuwsbrief

Uw aanmelding is helaas niet gelukt.

Controleer uw e-mail adres en vink tenminste één nieuwsbrief aan en probeer het opnieuw.

×